De pauw met veren die Christel Portegies 5 jaar geleden aan Castricum beloofde is een kale kip geworden. We weten allemaal wat je van een kale kip niet kunt. De politiek is als het leven zelf. De pauw is een kip. Niets is meer wat het lijkt.

Begrotingen zijn luchtkastelen. Coalities komen tot stand met het telraam en maken verkiezingsprogramma's tot een wassen neus. Alsof die geschreven waren toen we nog nooit van een Economische Crisis hadden gehoord. In het Beloofde Land van de Heerlijkheid Castricum gaan we met zijn allen met de trap naar beneden, nou ja allen, vrouwen, kinderen en hulpbehoevenden eerst. Leiders zijn collectanten geworden. In hun wethouderskamer toeteren zij op hun vuvuzela, of zoals een bankier dat doet, rammelen ze met de collectebus en kijken ze bij elkaar de kunst af.

Bij De VrijeLijst hebben we inmiddels geleerd dat het niet slim is om waarheden te verkondigen in verkiezingstijd. Arnon Grunberg, persoonlijk een van mijn literaire helden, zei het vorige week nog veel mooier in een van zijn columns. 'Het volk wil liever verleid, misleid en zo nu en dan verkracht worden'.

Het genereuze gebaar van VVD-raadslid Marcel Janssen zal in Castricum goed zijn gevallen, door aan te bieden om de kosten van de gemeentebarbecue voor zijn PvdA-collega's voor zijn rekening te nemen. Zodat de kiezer volgende week op de voorpagina's van de kranten kan zien hoe amicaal en ontspannen politieke vriendschappen aan de braai ontstaan, hersteld en onderhouden worden.

Blij worden worden we ook nu het rattenprobleem in Castricum toch niet zo heel erg blijkt te zijn als het vlak voor de verkiezingen wel even leek. Eind goed is immers al goed, nu Ciske (ex-raadslid Bert Meijer van CK&G, nu wethouder, red.) aan de borst is gedrukt van de mooie liberale moeder (Christel Portegies, sinds 4 jaar VVD-wethouder) en zijn strenge tante van de bloemetjes en de bijtjes (Marianne Zonjee-Zonneveld, CDA-wethouder) die zich samen wel over hem willen ontfermen. En zie hoe snel Ciske al gewend is aan het regime waar hoe minder geld de gemeente heeft, hoe minder ze ook kan verkwisten.

U merkt dat we bij De VrijeLijst nog een beetje moeten wennen aan het Huis dat we sinds de verkiezingen betreden. Het is er onaangenaam, kaal, er hangt een ongeïnspireerde sfeer, de familie zit zwijgend aan een vierkante houten tafel, er is geen muziek, er komt nooit iemand langs. Het moet anders, maar anders is er niet. Er wordt met een vork in slechts één schaal geprikt; een oude lamp brandt in de spaarstand. Hebt u 'm, het portret van Van Gogh?

Uitgesproken door VrijeLijst raadslid Ron de Haan, voordat de gemeenteraad op 1 juli de Voorjaarsnota 2010 vaststelde met hierin een pakket van bezuinigingen van 1,5 miljoen euro op instellingen, zorg, onderwijs, sport en cultuur, oplopend naar 3 miljoen in 2013. Ex-bankier Hilbrand Klijnstra, nu wethouder Financiën voor D66, kreeg van Ron een collectebus uitgereikt. Een computeranimatie in GoogleMaps over de toekomst van Castricum naar het beeld van De VrijeLijst wordt donderdag 8 juli getoond in het ClusiusCollege, voorafgaand aan de laatste raadsvergadering voor de zomervakantie.

De tegenbegroting van De VrijeLijst, om met een gediffentieerd tarief voor de rioolheffing (gebruikers niet méér laten betalen dan waarvoor zij aan m3 water op het riool lozen, en waaruit voor dit jaar een teruggave zou volgen van gemiddeld 100 euro per huishouden), en tegelijkertijd de opbrengst OZB op te trekken (met ook gemiddeld 100 euro per huishouden) viel in ongenade bij de collegepartijen VVD, CDA, D66 en CK&G. Op 15000 huishoudens in Castricum zou de opbrengst x 100 euro voor 2011 aan de gemeentekas het bedrag van 1,5 miljoen hebben opgeleverd (zonder dat het de burger een cent extra kost) en een jaar tijdwinst om te onderzoeken welke creatieve oplossingen burgers en organisaties hebben om de dreigende tekorten het hoofd te bieden. Voor die gedachte vond De VrijeLijst enkel steun van de PvdA en GroenLinks, samen zes van de 23 raadsleden.

Iets om in gedachten te houden bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen.

Het moet Anders! Beloofden in de maanden voor de verkiezingen lokale partijen als Castricum Kern(en) Gezond en D66. Met burgerparticipatie, transparantie, interactiviteit, wethouders op stage in de wijken, Buurt Ontmoetings Plekken, meer geld voor mantelzorg en groepen die dat het hardst nodig hebben.

In de Voorjaarsnota, zojuist verschenen, kunnen de Castricummers zien hoe het Anders van CK&G en D66 (door de VVD in het zadel geholpen, samen met het CDA) eruit ziet. In het document, een vlugschrift van een paar velletjes, ontpoppen de partijen zich als trouwe volgelingen van de VVD, die in Castricum als de grootste partij al jaren vrij spel heeft om vrolijk mee te bewegen op golven van welvaart en hard te snoeien als het even tegenzit.

Na vette jaren, waarin het lekker potverteren is, komen magere jaren weten ze bij de VVD. En dus krijgt in Castricum het totale verenigingsleven, de zorg, onderwijs, de kunstensector, alles en iedereen er onder de economische crisis van langs. Iedereen, behalve de welstandige huiseigenaar. Die wordt ontzien in de OZB. Want belasting heffen om voor iedereen in gelijke mate publieke voorzieningen toegankelijk te houden, kom daar maar niet om bij de VVD. De overheid als ontwikkelaar, facilitator, als creatieve aanjager van nieuwe kansen? Vergeet het maar.

Waar zijn drie maanden na de verkiezingen de trotse en fiere gezichten van de politieke vernieuwers? Van burgerparticipatie, burgerpanels, van investeringen in bestuurlijke vernieuwing, van het mogelijke heroverwegen van Nieuw Geesterhage, het opschalen van voorzieningen, van schadecompensatie aan slachtoffers van De Gouden Stulp, het versterken van regionale samenwerking, van buurtzorgcentra, wijkgericht werken?

Wat zien we wel; een knullige en krampachtige lokale bezuinigingsdrift. Omdat alle beetjes helpen luidt de opdracht om uit fooienpotjes en in alle hoeken en gaten marginale bedragen te vinden: een lappendeken van ellende levert het op. U ontvangt een gemeentesubsidie? U wacht de kaasschaaf. Terwijl de grootste uitkeringstrekker de gemeente zelf is omdat ze voor 95% haar inkomsten van hogere overheden ontvangt. In ruil voor macht, want wie betaalt, bepaalt. Torenhoze schulden voor de gemeente levert het bureaucratische systeem met verplichte en stroperige Woord- en Beeldnota's op, die de lagere en hogere overheden in gijzeling nemen, en economische vernieuwing, woningmarkt en gebiedsontwikkeling verlammen. Kijk eens naar het zich maar jaren voortdurende en geldverslindende gemarchandeer van het spoorgebied (De Zanderij) in Castricum. Als het zo doorgaat, trekt de eerste onderwijsinstelling - het Clusius College - haar conclusies en verlaat ze de gemeente om elders een nieuwe school te stichten.

Het moet gezegd, Castricum toont zich een ijverige leerling door naar Den Haag haar kaarten op tafel te leggen en aan te kondigen, dat in Castricum tot 2015 geen ruimte is voor nieuw beleid, dat voor salarissen en subsidies de nullijn wordt toegepast en alle publieke diensten volgend jaar alvast 10% teruggaan in hun begroting. Vooruitlopend op de coalitiebrief van het Rijk rekent Castricum zich alvast vijf miljoen euro armer. Vijf miljoen euro. Ga eens na wat dat betekent...

Tijd voor een goed debat over inkomstenvermeerdering en herijking van het belastingklimaat zult u zeggen. Maar nee, in het welstandige Castricum waar het gemiddelde gezinsinkomen twee keer boven het landelijk gemiddelde ligt worden de rijken rijker, en de armen armer.

De aandacht voor wat zich in het gemeentehuis afspeelt is drie maanden na de verkiezingen weer helemaal weg. Behalve door een groepje raadsleden werd de presentatie van de Voorjaarsnota door de wethouder bijgewoond door drie (..) burgers. Onder hen een vriendelijke mevrouw van de Dierenambulance uit de naburige gemeente Heemskerk, die Castricum kwam waarschuwen dat de ambulance haar service moet staken als Castricum blijft weigeren om de rekening te betalen voor het transport van dode en gewonde dieren die in Castricum op straat achterblijven. En aangezien het ruimen van dieren een wettelijke taak is voor gemeenten, zal Castricum zonder de Dierenambulance die op vrijwilligers draait dan nog veel duurder uit zijn dan de verzochte 6000 euro.

Bescheiden toonde zich ook de woordvoerster van de Bibliotheek, die kwam melden dat een bezuiniging van 88000 euro niet erg verstandig is, daar Castricum zich een paar jaar geleden voor haar bibliotheekwerk heeft aangesloten bij Heerhugowaard en Alkmaar, waar de bijdrage per hoofd van de bevolking nu al euro's hoger is dan in Castricum. Dat de Castricumse jeugd in zijn eigen dorp dvd's en games kan kan lenen heeft ze trouwens ook te danken aan Heerhugowaard en Alkmaar. De schijfjes worden uit de depots daar aan Castricum beschikbaar gesteld.

Zomaar wat eerste feitjes, over het Anders van Castricum na de verkiezingen.

Anders nog iets?

Ron de Haan

18 juni 2010